Satın Alma ve Lojistik · No. 13

Paslanmaz boru ağırlığı nasıl hesaplanır?

Paslanmaz çelik boru satın alırken ağırlık, fiyatlandırmadan nakliye planına, stok takibinden proje maliyetine kadar pek çok kararın temelidir. Teklifler bazen kilogram, bazen metre üzerinden verilir. Bu iki birim arasında doğru dönüşüm yapamamak hem bütçede hem de yükleme planında sürprizlere yol açar.

İyi haber şu ki boru ağırlığını hesaplamak için yalnız üç bilgiye ihtiyacınız var: dış çap, et kalınlığı ve malzemenin yoğunluğu. Bu yazıda formülü, örnek bir hesabı ve sık yapılan hataları bulacaksınız.

Formül, mantığı ve yoğunluk

Yuvarlak bir borunun metre başına teorik ağırlığı şu formülle bulunur:

kg/m = π × (D − t) × t × ρ / 1.000

  • D: dış çap (mm)
  • t: et kalınlığı (mm)
  • ρ: yoğunluk (kg/dm³)

Formül, borunun kesit alanından gelir. Halka biçimindeki kesitin alanı, dış dairenin alanından iç dairenin alanı çıkarılarak bulunur: π/4 × (D² − d²). İç çap d = D − 2t olduğundan bu ifade sadeleşerek π × (D − t) × t olur. Sonuç, mm² cinsinden kesit alanıdır. Bu alan 1 metre boyla ve yoğunlukla çarpılıp birimler düzenlendiğinde sondaki 1.000'e bölme işlemi ortaya çıkar.

Peki hangi yoğunluk değerini kullanmalısınız? Paslanmaz çelik kalitelerinin yoğunluğu birbirine yakındır ama aynı değildir. Literatürde 304 için yaklaşık 7,9 kg/dm³, 316L için yaklaşık 8,0 kg/dm³ değeri verilir. ERKINOX ağırlık tablolarında 304 için yaklaşık 7,97 kg/dm³ kullanılır.

Karşılaştırma yaparken iki noktaya dikkat edin:

  • Farklı tedarikçilerin tabloları farklı yoğunluk değerlerine dayanabilir. Teklifleri karşılaştırırken aynı yoğunlukla hesaplanmış değerleri yan yana koyun.
  • Karbon çeliği için kullanılan yaklaşık 7,85 kg/dm³ değeri paslanmaz için düşük kalır. Bu değerle yapılan hesap, 7,97 kg/dm³'e göre ağırlığı yaklaşık %1,5 eksik gösterir; büyük tonajlarda bu fark önemlidir.

Örnek hesap: Ø42,4 × 1,5 mm

Dış çapı 42,4 mm, et kalınlığı 1,5 mm olan 304 kalite bir borunun ağırlığını ERKINOX tablolarındaki 7,97 kg/dm³ yoğunlukla hesaplayalım:

Adım İşlem Sonuç
1 D − t = 42,4 − 1,5 40,9
2 40,9 × 1,5 61,35
3 61,35 × π ≈192,74 mm²
4 192,74 × 7,97 / 1.000 ≈1,536 kg/m

Sonuç, ERKINOX teknik tablosundaki değerle aynıdır: yaklaşık 1,536 kg/m. Bu değerden yola çıkarak:

  • 6 m'lik bir boy yaklaşık 9,22 kg gelir (1,536 × 6);
  • 1.000 kg'lık sipariş yaklaşık 651 m'ye karşılık gelir (1.000 / 1,536); bu da 6 m'lik boyla yaklaşık 108 tam boy demektir.

Standart ölçülerin metre ağırlıklarını teknik tablolardan kontrol edebilirsiniz.

Kare ve dikdörtgen profilde hesap

Profillerde de mantık aynıdır: kesit alanı × yoğunluk. Paslanmaz profil tablolarında sık kullanılan pratik bir yaklaşık formül şudur:

kg/m ≈ (2 × (a + b) − π × t) × t × ρ / 1.000

Burada a ve b kenar ölçüleri, t et kalınlığıdır; kare profilde a = b alınır. Örneğin 40 × 40 × 1,5 mm kare profil için (160 − 4,71) × 1,5 × 7,97 / 1.000 ≈ 1,86 kg/m bulunur.

Bu formül hızlı bir ön hesap içindir; gerçek kesit alanı köşe yarıçapına ve üretim toleranslarına göre değişir. Kesin değer gereken durumlarda tablo değerini esas alın.

Teorik ağırlık ile tartılan ağırlık neden farklıdır?

Formül, nominal ölçülerle hesaplanan teorik bir değer verir. Gerçek ağırlık ise üretim toleransları içinde değişir:

  • ERKINOX boruları ISO 1127 D4/T3 sınıfında üretilir. T3 sınıfında et kalınlığı toleransı ±%10'dur (en az ±0,2 mm). Ağırlık et kalınlığıyla yaklaşık doğru orantılı değiştiği için tolerans içindeki bir sapma da tartıma yansır.
  • D4 sınıfında dış çap toleransı ±%0,5'tir; ağırlığa etkisi et kalınlığına göre çok daha küçüktür.
  • Boy toleransı −0/+5 mm olduğundan boylar nominal değerden biraz uzun olabilir; bu da paket ağırlığını az da olsa artırır.

Bu nedenle faturalamanın teorik ağırlık, tartılan ağırlık ya da metre üzerinden yapılacağını sözleşmede baştan netleştirin. ERKINOX paket etiketlerinde adet, metre ve ağırlık (kg) bilgisi birlikte yer alır; bu da teslim alırken kontrolü kolaylaştırır. Tolerans sınıflarının ayrıntısı için ISO 1127 D4/T3 yazısına bakabilirsiniz.

Sık yapılan hatalar

  • İç çapla hesap yapmak: formüldeki D dış çaptır. İç çap verilmişse önce dış çapa çevirin (D = d + 2t).
  • Nominal ölçüyü dış çap sanmak: DN ya da inç cinsinden anılan nominal ölçüler borunun gerçek dış çapı değildir. Örneğin ISO serisinde DN 32 olarak anılan borunun dış çapı 42,4 mm'dir; farklı boru standartlarında aynı DN farklı bir dış çapa karşılık gelebilir.
  • Birim karışıklığı: inç ve milimetre karıştırılmamalı, yoğunluk kg/dm³ (g/cm³ ile aynı sayı) olarak kullanılmalıdır.
  • Karbon çeliği yoğunluğu kullanmak: yukarıda belirtildiği gibi ağırlığı olduğundan düşük gösterir.

Toplam ağırlığı bulduktan sonra kamyon ya da konteyner yerleşimini yükleme planlayıcı ile ön değerlendirmeye alabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Tablo değeri ile tartılan ağırlık neden farklı?

Tablo değeri, nominal ölçülerle hesaplanan teorik ağırlıktır. Et kalınlığı ve boy toleransları içindeki küçük sapmalar gerçek ağırlığa yansır; bu fark normaldir.

316L boru için hangi yoğunluğu kullanmalıyım?

Literatürde 316L için yaklaşık 8,0 kg/dm³ değeri verilir. Teklif karşılaştırırken tüm hesapların aynı yoğunluk değerine dayandığından emin olun.

Kare profilde boru formülü kullanılır mı?

Hayır, profil için ayrı bir formül kullanılır: (2 × (a + b) − π × t) × t × ρ / 1.000 pratik bir ön değer verir. Kesin değer için teknik tabloya bakın.

Kendi ölçünüz için hesabı elle yapmanıza gerek yok: boru ya da profil ölçüsünü, boyu ve adedi girerek metre ağırlığını ve toplam ağırlığı ERKINOX'un ağırlık hesaplama aracı ile hesaplayabilirsiniz.

Proje · Stok · Özel üretim

Aradığınız ölçüyü birlikte netleştirelim.

Ürün tipi, kalite, ölçü, et kalınlığı, boy ve miktarı paylaşın; satış ekibimiz standart veya özel ölçü talebiniz için size dönüş yapsın.