Standart ve Kalite · No. 14

Basınçlı Ekipman Direktifi (PED) ve boru tedariki

Basınçlı Ekipman Direktifi (PED, 2014/68/EU), Avrupa Birliği pazarına sunulan basınçlı ekipmanların tasarımı, imalatı ve uygunluk değerlendirmesi için temel şartları belirler. Basınçlı kaplar, ısı eşanjörleri, kazanlar ve proses boru hatları bu kapsamdadır. Ekipmanınız bu pazara sunulacaksa ya da müşteri şartnamesi PED'e atıf yapıyorsa, ekipmanda kullanılan borunun da bu şartlara uygun malzemeden ve uygun belgeyle tedarik edilmesi gerekir.

Bu yazı, PED'in boru malzemesiyle ilgili tarafını satın alma ve proje ekipleri için sadeleştiriyor. Tasarım hesapları ve uygunluk değerlendirmesi ekipman üreticisinin ve onaylanmış kuruluşun sorumluluğundadır; buradaki amaç, tedarik aşamasında doğru bilgiyi istemenize yardımcı olmaktır.

PED neyi kapsar?

PED, izin verilen en yüksek basıncı (PS) 0,5 bar değerinin üzerinde olan basınçlı ekipmanlara ve bunlardan oluşan donanımlara uygulanır. Ekipmanlar basınç, hacim ya da nominal çap (DN) ve akışkan grubuna göre I'den IV'e kadar kategorilere ayrılır. Kategori yükseldikçe uygunluk değerlendirmesi ve malzeme belgeleriyle ilgili şartlar da ağırlaşır.

Akışkanlar iki gruba ayrılır: patlayıcı, yanıcı ya da zehirli gibi tehlikeli akışkanlar 1. grupta, su ve buhar gibi diğer akışkanlar 2. gruptadır. Aynı çap ve basınçtaki bir hat, taşıdığı akışkana göre farklı bir kategoriye düşebilir. Eşiklerin altında kalan bazı ekipmanlar ise iyi mühendislik uygulamasına göre tasarlanıp üretilir ve CE işareti taşımaz.

Boru bir malzemedir: CE işareti kimin işi?

Satın alma süreçlerinde sık karşılaşılan bir yanlış anlama, PED kapsamında kullanılacak borunun CE işaretli olması gerektiği düşüncesidir. PED'de CE işareti nihai basınçlı ekipmana ya da donanıma, yani ekipman üreticisinin sorumluluğundaki ürüne konur. Fabrikadan gelen boru ise PED açısından bu ekipmanda kullanılan bir malzemedir. Malzeme üreticisinden beklenen, malzemenin direktifin malzeme şartlarını karşıladığını uygun belgeyle göstermesidir.

Bu ayrım, sipariş belgesinde doğru şeyi istemenizi sağlar: PED açısından boruda aranacak olan uygun üretim standardı, uygun muayene belgesi ve gerekiyorsa malzeme üreticisi onayıdır.

Malzeme tarafında PED ne ister?

Direktifin temel güvenlik şartları, basınçlı parçalarda kullanılan malzemenin uygunluğunun şu yollardan biriyle gösterilmesini öngörür:

  • Uyumlaştırılmış standart: PED kapsamında uyumlaştırılmış bir malzeme standardına göre üretim. Kaynaklı paslanmaz borularda bu rolü EN 10217-7 üstlenir.
  • Avrupa malzeme onayı (EAM): belirli malzemeler için yayımlanmış onaylar.
  • Özel malzeme değerlendirmesi (PMA): diğer durumlarda, ekipman üreticisinin sorumluluğunda, gerektiğinde onaylanmış kuruluşla birlikte yapılan değerlendirme.

Belgelendirme tarafında, kategori II, III ve IV ekipmanların ana basınç taşıyan parçaları için malzeme üreticisinin spesifik muayeneye dayanan bir belge düzenlemesi beklenir. Uygulamada bu, genellikle EN 10204 3.1 tipi muayene belgesiyle karşılanır: üreticinin, imalat bölümünden bağımsız muayene yetkilisince onaylanan belge. Malzeme üreticisinin, Avrupa Birliği'nde yerleşik yetkili bir kuruluşça belgelendirilmiş ve malzemeler için özel olarak değerlendirilmiş uygun bir kalite güvence sistemi varsa, bu üreticinin düzenlediği belgelerin ilgili şartlara uygunluğu gösterdiği kabul edilir. Malzeme üreticisi onayı olarak bilinen düzenleme budur. Alman AD 2000 kural setinin W0 bölümü de malzeme üreticisi onayına ilişkin şartları tanımlar.

ERKINOX tarafında durum şöyledir: ERKINOX, PED 2014/68/EU ve AD 2000-W0 kapsamında malzeme üreticisi onayına sahiptir. EN 10217-7 ve EN 10296-2 üretici uygunluk sertifikaları TÜV NORD tarafından verilmiştir. Eddy current ve hidrostatik test üretim sırasında fabrikada uygulanır.

EN 10217-7 mi, EN 10296-2 mi?

Basınçlı ekipmanda kullanılacak kaynaklı paslanmaz boru için doğru standart EN 10217-7'dir. EN 10296-2 ise mekanik ve genel mühendislik amaçlı kaynaklı paslanmaz boruları kapsar; basınç taşıyan parçalar için uygun seçim değildir. Görünüşte aynı ölçüdeki iki boru, standardına göre farklı test ve belge kapsamıyla gelir. İki standardın farkını EN 10217-7 ile EN 10296-2 arasındaki fark yazısında ayrıntılı olarak bulabilirsiniz.

EN 10217-7, TC1 ve TC2 olmak üzere iki test kategorisi tanımlar. TC2, daha kapsamlı muayene ve test içerir; daha zorlu hizmet koşullarında ya da tasarım kodunun gerektirdiği durumlarda şartnamelerde istenir. ERKINOX'un EN 10217-7 kapsamındaki test sınıfı TC1'dir. Projenizin şartnamesi TC2 istiyorsa bunu teklif aşamasında satış ekibiyle netleştirin.

Satın almada kontrol listesi

PED kapsamındaki bir proje için boru siparişi verirken şu bilgileri açıkça yazın:

  • üretim standardı ve baskısı (ör. EN 10217-7) ile test kategorisi (TC1 ya da TC2);
  • kalite, hem AISI hem EN numarasıyla (ör. 316L / 1.4404);
  • dış çap, et kalınlığı ve tolerans sınıfı (ör. ISO 1127 D4/T3);
  • istenen muayene belgesi tipi (ör. EN 10204 3.1) ve belgede görmek istediğiniz bilgiler;
  • varsa ek test ya da üçüncü taraf gözetimi talepleri;
  • markalama ve izlenebilirlik beklentisi: boru üzerindeki markalama ve paket etiketindeki seri (parti) numarası belgeyle eşleşebilmelidir.

Kalite ve standart eşleşmeleri için standartlar ve kaliteler sayfası pratik bir başvuru kaynağıdır.

Sık sorulan sorular

PED için boruda CE işareti aranır mı?

PED açısından CE işareti nihai basınçlı ekipmana konur; boru bu ekipmanın malzemesi olarak değerlendirilir. Boru için uygun standart, muayene belgesi ve gerekiyorsa malzeme üreticisi onayı istenir. Projeniz başka bir mevzuat kapsamında ürün belgesi gerektiriyorsa bunu siparişte ayrıca belirtin.

Basınçsız bir hat için EN 10217-7 gerekir mi?

Genellikle gerekmez; basınç taşımayan mekanik ve yapısal uygulamalarda EN 10296-2, dekoratif uygulamalarda ASTM A554 çoğu zaman yeterlidir. Yine de son kararı projenin şartnamesine göre verin.

3.1 belgesi ile 2.2 belgesi arasındaki fark nedir?

2.2 tip belge, üreticinin spesifik olmayan muayeneye dayanan raporudur. 3.1 tip belge ise teslim edilen ürün üzerinde yapılan spesifik muayenenin sonuçlarını içerir ve üreticinin imalattan bağımsız muayene yetkilisince onaylanır.

ERKINOX, PED 2014/68/EU ve AD 2000-W0 kapsamındaki malzeme üreticisi onayı ve TÜV NORD tarafından verilen EN 10217-7 üretici uygunluk sertifikasıyla basınç amaçlı kaynaklı paslanmaz boru tedarik eder. Yönetim sistemleri ve sertifikalar için kalite sayfasını inceleyebilirsiniz.

Proje · Stok · Özel üretim

Aradığınız ölçüyü birlikte netleştirelim.

Ürün tipi, kalite, ölçü, et kalınlığı, boy ve miktarı paylaşın; satış ekibimiz standart veya özel ölçü talebiniz için size dönüş yapsın.