Standart ve Kalite · No. 22

EN 10204 3.1 sertifikası ve izlenebilirlik

Basınçlı hat, proses tesisi veya kamu projesi için boru tedarik eden satın alma ekiplerinin en sık karşılaştığı şartlardan biri "3.1 sertifikalı malzeme" ifadesidir. Bu ifade, teslim edilen ürünün hangi testlerden geçtiğini ve bu testleri kimin onayladığını tanımlar. Doğru okunduğunda, sahadaki bir borunun hangi üretim partisinden geldiğini geriye doğru izlemenizi de sağlar.

Bu yazıda EN 10204 standardındaki belge tiplerini, 3.1 belgesinin tipik içeriğini ve izlenebilirliğin pratikte nasıl kurulduğunu anlatıyoruz.

EN 10204 neyi düzenler?

EN 10204, metalik ürünler için düzenlenen muayene belgelerinin tiplerini tanımlar. Standart, hangi testlerin yapılacağını belirlemez; bunu ürün standardı (ör. EN 10217-7) ve sipariş şartları belirler. EN 10204 ise bu testlerin sonuçlarının hangi belgeyle ve kimin onayıyla sunulacağını tarif eder.

Belge tipleri iki grupta toplanır: 2.1 ve 2.2 belgeleri üreticinin kendi onayına dayanır; 3.1 ve 3.2 muayene belgeleri ise üretimden bağımsız bir muayene yetkilisinin onayını içerir.

Belge İçerik Onaylayan
2.1 Siparişe uygunluk beyanı, test sonucu yok Üretici
2.2 Spesifik olmayan muayene sonuçları Üretici
3.1 Spesifik muayene sonuçları Üreticinin bağımsız muayene yetkilisi
3.2 Spesifik muayene sonuçları Üretici ile alıcı ya da resmî muayene temsilcisi

Spesifik ve spesifik olmayan muayene farkı

2.2 ile 3.1 arasındaki temel fark, testin hangi ürün üzerinde yapıldığıdır.

  • Spesifik olmayan muayene (2.2): Üretici, aynı yöntemle üretilmiş ürünlerden elde ettiği test sonuçlarını raporlar. Bu sonuçların sizin teslimatınızdaki ürünlerden alınmış olması gerekmez.
  • Spesifik muayene (3.1): Testler, teslim edilen ürünler veya bu ürünlerin ait olduğu test birimleri üzerinde yapılır. Belgeyi, üreticinin üretim bölümünden bağımsız yetkili muayene temsilcisi onaylar.

Bu nedenle 3.1 belgesi, 2.2'ye göre daha güçlü bir kanıttır. 3.2 belgesinde ise üreticinin yetkilisine ek olarak alıcının ya da mevzuatın öngördüğü bağımsız bir muayene temsilcisinin onayı bulunur. 3.2 istendiğinde muayenenin önceden planlanması gerektiğinden bu ihtiyaç teklif aşamasında belirtilmelidir.

Şunu da unutmamak gerekir: Belge tipi ürünün kendisini değiştirmez. 3.1 belgesi, ürünün standarda uygunluğunun teslim edilen partide test edilerek kanıtlandığını gösterir. Bu nedenle belge tipi, kullanım yerine ve şartnamenin istediği kanıt düzeyine göre seçilmelidir.

3.1 belgesinde neler bulunur?

Belgenin içeriği ürün standardına ve siparişe göre değişir. Kaynaklı paslanmaz çelik boru için tipik bir 3.1 belgesinde şu bilgiler yer alır:

  • Üretici, belge numarası, tarih ve sipariş referansı
  • Ürün tanımı, ölçü (ör. Ø42,4 × 1,5 mm) ve miktar
  • Ürün standardı ve test kategorisi (ör. EN 10217-7, TC1)
  • Kalite (ör. 1.4404 / 316L) ile parti veya döküm numarası
  • Kimyasal bileşim
  • Mekanik test sonuçları: çekme dayanımı, akma dayanımı ve uzama
  • Teknolojik testler ve tahribatsız muayene sonuçları (ör. eddy current)
  • Sızdırmazlık testi sonucu (ör. hidrostatik test)
  • Bağımsız muayene yetkilisinin onayı

Kaynaklı boruda kimyasal bileşim genellikle hammadde bobininin döküm analizine dayanır. Bu nedenle bobin belgesi ile boru belgesi arasındaki bağlantı, izlenebilirliğin ilk halkasıdır.

Belgeyi okurken yalnız varlığına değil, içeriğine de bakın. Belgedeki ürün standardı ve kalite siparişinizle aynı olmalı; kimyasal bileşim ile mekanik değerler ilgili standardın sınırları içinde kalmalıdır. Ölçü ve miktar bilgisi teslim edilen ürünle uyuşmalı, onay bölümü eksiksiz olmalıdır. Bu kontrolleri teslimat sırasında yapmak, sonradan ortaya çıkabilecek kabul sorunlarını önler.

İzlenebilirlik zinciri: bobinden pakete

İzlenebilirlik, belgedeki bilgilerin fiziksel ürünle eşleşebilmesi demektir. ERKINOX'ta üretim; bobin besleme, soğuk şekillendirme, TIG veya lazer kaynak, tavlama ve test, yüzey işlemi ve boylama, ardından paketleme ve etiketleme adımlarıyla ilerler. İzlenebilir bir sistemde bobinin kimliği üretim partisine, parti numarası da paket etiketine ve muayene belgesine taşınır.

ERKINOX paket etiketinde şu bilgiler bulunur: seri (parti) no, kalite, yüzey, boy, adet, metre, ağırlık (kg), standart ve üretim tarihi. Teslimatta eşleştirme üç kaynakla yapılır: boru üzerindeki markalama, paket etiketi ve muayene belgesi. Markalamadaki standart ve kalite, etiketteki parti numarası ve belgedeki değerler birbirini doğrulamalıdır. Paket açıldıktan sonra etiketi saklamak ya da etiket bilgilerini depo kaydına geçirmek, zincirin kopmasını önler. Markalamanın nasıl okunacağını Boru üzerindeki markalama nasıl okunur? yazımızda anlattık.

Satın almada dikkat edilecekler

  • Belge tipini siparişte yazın: "Sertifikalı" ifadesi tek başına yeterli değildir. 2.2, 3.1 veya 3.2 ihtiyacınızı ve ürün standardını açıkça belirtin.
  • Teslimde eşleştirme yapın: Etiketteki parti numarasının belgede yer aldığını, kalite ve ölçünün siparişle uyuştuğunu kontrol edin.
  • Kesim sonrası kimliği koruyun: Boru parçalara ayrıldığında markalama bazı parçalarda kalmayabilir. Parti numarasını parçalara aktarmak veya kayıt altına almak izlenebilirliği korur.
  • Belgeleri proje dosyasında saklayın: Basınçlı ekipmanlarda malzeme belgeleri, ekipmanın teknik dosyasının bir parçasıdır. Konuyu Basınçlı Ekipman Direktifi (PED) ve boru tedariki yazımızda ele aldık.
  • Bayi üzerinden alımda belgeyi isteyin: Malzeme bir bayi veya stokçu üzerinden geliyorsa ilgili partinin belgesini teslimatla birlikte talep edin. Belge, üreticiden geldiği hâliyle ve değiştirilmeden iletilmelidir.

Sık sorulan sorular

3.1 belgesi her siparişte gerekli mi?

Hayır. Basınçlı hatlarda, proses tesislerinde ve şartnamesinde açıkça istenen projelerde gerekir. Dekoratif ve genel mekanik uygulamalarda çoğu zaman 2.2 belge yeterli olur.

3.1 ile 3.2 arasındaki fark nedir?

3.1 belgesini üreticinin bağımsız muayene yetkilisi onaylar. 3.2 belgesinde buna ek olarak alıcının veya mevzuatın öngördüğü bir muayene temsilcisinin onayı da bulunur.

Belgedeki kimyasal analiz hangi ölçüme dayanır?

Kaynaklı boruda bu değerler genellikle hammadde bobininin döküm analizinden gelir ve boru belgesine aktarılır. Belgeyi incelerken analizin hangi döküm numarasına ait olduğunu kontrol edebilirsiniz.

ERKINOX, PED 2014/68/EU ve AD 2000-W0 kapsamında malzeme üreticisi onayına sahiptir; EN 10217-7 ve EN 10296-2 üretici uygunluk sertifikaları TÜV NORD tarafından verilmiştir. Belge ve onayların kapsamını kalite sayfamızda inceleyebilir, ihtiyaç duyduğunuz belge tipini teklif aşamasında belirtebilirsiniz.

Proje · Stok · Özel üretim

Aradığınız ölçüyü birlikte netleştirelim.

Ürün tipi, kalite, ölçü, et kalınlığı, boy ve miktarı paylaşın; satış ekibimiz standart veya özel ölçü talebiniz için size dönüş yapsın.